MASZ PYTANIA? ZADZWOŃ (22) 125 51 04

Czas Present Simple

Czas Present simple, czyli czas teraźniejszy prosty, jest jednym z pierwszych czasów jakie poznajemy ucząc się angielskiego. Jest on często stosowany i w dodatku, jak sama nazwa może sugerować, jest on… prosty do opanowania. 

Kiedy się więc go używa? Ciągle. Gdy mówimy o rzeczach, które robimy stale, o naszych zwyczajach, o tym co nas otacza, o tym co robimy, codziennie, często lub prawie nigdy. A jak wygląda? To zależy od czasownika. Zacznijmy więc od najbardziej podstawowego czasownika w prawie każdym języku, który też ma najczęściej najbardziej skomplikowaną odmianę, czyli od „być” – po angielsku ‘to be’.

 

Czasownik ‘to be’ w czasie present simple

Czasownik ten w zasadzie występuje tylko w czasach prostych (jest kilka wyjątków, ale o tym później) i dla każdej osoby ma inną formę.

Zobaczmy więc jak mogą wyglądać zdania z tym czasownikiem w czasie teraźniejszym prostym, czyli present simple

  • I am a doctor. - Jestem lekarzem. 
  • You are very young. - Jesteś bardzo młody/młoda. Jesteście bardzo młodzi/młode.
  • The weather is nice today. - Pogoda jest dziś ładna. 
  • We are from Warsaw. - Jesteśmy z Warszawy. 

 

Warto dodać w tym miejscu, że ‘you are’, jak widać w tłumaczeniu powyższego przykładu może oznaczać zarówno drugą osobę liczby pojedynczej, jak i mnogiej. 

Jak widać z powyższych przykładów konstrukcja takich zdań jest dość prosta i typowa dla angielszczyzny. 

 

Dodatkowo czasownik to be można w języku angielskim często skrócić, szczególnie w języku potocznym. Dla zaznaczenia tego, że używamy skróconej formy (a nie połykamy litery), używa się apostrofu w miejsce brakujących liter. Nie używa się też spacji w takich wypadkach między słowami z apostrofem. 

  • I’m a doctor.
  • You’re very young. 
  • The weather’s nice today.
  • We’re from Warsaw. 

 

W przypadku czasownika ‘to be’ tworzenie pytań jest bardzo proste. Używamy do tego osławionej inwersji. Co to takiego? Ogólne mówiąc, jest to zmiana kolejności słów w zdaniu. W przypadku takich pytań zamieniamy miejscami podmiot z orzeczeniem, czyli czasownikiem ‘to be’.

  • Am I a doctor? Czy jestem lekarzem?
  • Are you young? Czy jesteś bardzo młody/młoda? Czy jesteście bardzo młodzi/młode? 
  • Is the weather nice today? Czy pogoda jest ładna dzisiaj? 
  • Are we from Warsaw? Czy jesteśmy z Warszawy?

 

Kłopotów też nie sprawi zaprzeczenie zdań w czasie present simple z czasownikiem ‘to be’. Znów mamy dwie opcje, czyli zaprzeczenie skrócone i jego pełną formę. Ta ostania tworzona jest przy pomocy przeczenia ‘not’, które występować będzie zaraz po czasowniku ‘to be’. 

  • I am not a doctor. Nie jestem lekarzem. 
  • You are not very young. Nie jesteś bardzo młody/młoda. Nie jesteście bardzo młodzi/młode.
  • The weather is not nice today. Pogoda nie jest dziś ładna. 
  • We are not from Warsaw. Nie jesteśmy z Warszawy. 

 

Formy skrócone wyglądają bardzo podobnie, mają dwa warianty. Częściej używa się formy, w której ‘not’ jest skrócone i doklejone do czasownika ‘to be’. Jest jeden wyjątek a mianowicie w pierwszej osobie liczby pojedynczej nie możemy skrócić ‘not’, skracamy więc czasownik ‘to be’:

  • I’m not a doctor. Nie jestem lekarzem. 
  • You aren’t very young. Nie jesteś młody/młoda. Nie jesteście młodzi/młode.
  • The weather isn’t nice today. Pogoda nie jest dziś ładna. 
  • We aren’t from Warsaw. Nie jesteśmy z Warszawy. 

 

Druga opcja to skrócenie czasownika ‘to be’. 

  • I’m not a doctor. Nie jestem lekarzem. 
  • You’re not very young. Nie jesteś bardzo młody/młoda. Nie jesteście bardzo młodzi/młode.
  • The weather’s not nice today. Pogoda nie jest dziś ładna. 
  • We’re not from Warsaw. Nie jesteśmy z Warszawy. 

A jak sprawa ma się z innymi czasownikami? Tu sytuacja nieco się komplikuje, ale bez obaw. Wszystko wytłumaczymy. 

 

Pozostałe czasowniki w czasie present simple

Po pierwsze dla prawie wszystkich osób w czasie present simple używa się tzw. pierwszej formy czasownika, czyli formy słownikowej – czasownika bez dodatków. Wyjątek stanowi trzecia osoba liczby pojedynczej, gdzie wyjątkowo musimy dostawić końcówkę ‘-s’.

 

Czasami zamiast końcówki ‘-s’ należy dodać końcówkę ‘-es’. Dzieje się tak, jeżeli czasownik kończy się na s, -z, -x, -sh, -ch lub pojedyncze -o, np.:

  • kiss (całować)  → kisses
  • quiz (przepytywać)  → quizes
  • box (boksować, pakować w pudełko)  → boxes
  • wish (życzyć)  → wishes
  • attach (załączać, doklejać)  → attaches
  • do (robić)  → does

 

W przypadku czasowników kończących się na ‘-y’ poprzedzone spółgłoską również dodajemy ‘-es’ ale również zamieniamy ‘y’ na ‘i’.

  • fly (latać)  → flies
  • rely (polegać)  → relies
  • worry (martwić)  → worries
  • Jeżeli przed ‘-y’ jest spółgłoska dodajemy zwykłą końcówkę ‘-s’:
  • obey (być posłusznym)  → obeys
  • say (powiedzieć)  → says
  • play (grać, bawić się)  → plays
  • pay (płacić)  → pays
  • buy (kupować)  → buys
  • stay (zostać)  → stays

 

Szczególną formę przyjmuje w trzeciej osobie liczby pojedynczej w czasie present simple również czasownik ‘have’:

  • have (mieć, posiadać)  → has

 

Present simple - tworzenie pytań i przeczeń

Do tworzenia pytań i przeczeń w czasie present simple (z wyjątkiem ‘to be’ i kilku innych czasowników) konieczne jest użycie tzw. operatora, czyli auxiliary verb. W czasie present simple w takiej funkcji występuje czasownik ‘do’ w czasie teraźniejszym – ‘do’ i ‘does’. Jako operator czasownik to nie ma znaczenia „robić” i nie tłumaczy się go.

 

Zacznijmy od pytań. W przeciwieństwie do czasownika ‘to be’ w przypadku przeważającej większości czasowników nie używa się inwersji (zmiany kolejności wyrazów), tylko dodaje się wspomniany operator. 

  • Zdanie twierdzące: You make very good pizza. (Robisz dobrą pizzę.)
  • Zdanie pytające zamknięte (z odpowiedzą tak lub nie): Do you make a very good pizza? (Czy robisz dobrą pizzę?) 
  • Zdanie pytające otwarte (z inną odpowiedzią niż tak lub nie): How do you make a very good pizza? (Jak robisz dobrą pizzę?)
  • Trzeba też pamiętać, że w trzeciej osobie liczby pojedynczej używany jest operator w formie ‘does’, co oznacza, że czasownik ze zdania nie będzie miał formy -s. 
  • Zdanie twierdzące: He makes very good pizza. (On robi dobrą pizzę)
  • Zdanie pytające zamknięte (z odpowiedzą tak lub nie): Does he make a very good pizza? (Czy on robi bardzo dobrą pizzę?)
  • Zdanie pytające otwarte (z inną odpowiedzią niż tak lub nie): How does he make a very good pizza? (Jak on robi bardzo dobrą pizzę?)


Przeczenia tworzy się za pomocą ‘do’ lub ‘does’ i ‘not’, w formie skróconej ‘don’t’ i ‘doesn’t’. 

Zdanie twierdzące:

  • You make very good pizza. (Robisz dobrą pizzę.)
  • He makes very good pizza. (On robi dobrą pizzę)

Zdanie przeczące:

  • You don’t make a very good pizza. You do not make a good pizza. (Nie robisz bardzo dobrej pizzy.) 
  • He doesn’t make a very good pizza. He doesnot make a very good pizza. (On nie robi bardzo dobrej pizzy.)

 

Zastosowanie czasu present simple

Czasu present simple używamy do mówienia o naszych zwyczajach, nawykach, czynnościach powtarzalnych. 

  • I leave my house at 7 am every week day. W dni powszednie wychodzę z domu o 7 rano. 
  • I never work on Sundays. Nigdy nie pracuję w niedziele. 
  • She usually goes to the cinema on weekends. Ona zazwyczaj chodzi do kina w weekendy. 
  • They rarely do overtime. Rzadko robią nadgodziny.

 

Często używa się wtedy wyrażeń służących do opisywania częstotliwości, np.:

  • always (zawsze),
  • usually (zazwyczaj),
  • often (często),
  • sometimes (czasami),
  • rarely (rzadko),
  • never (nigdy),
  • every day (codziennie) ,
  • every Monday (w każdy poniedziałek), itd

 

Present simple również używamy, gdy mówimy o naszych uczuciach, stanach, cechach lub długotrwałych sytuacjach, które wciąż trwają. 

  • I work as a nurse. (Pracuję jako pielęgniarka/pielęgniarz) – to mój zawód i jest to długotrwała sytuacja, 
  • I love you. (Kocham cię/was.) – moje uczucia, 
  • She is asleep. (Ona śpi.) – stan, w którym się znajduje, 
  • The soup smells nice. (Zupa ładnie pachnie) – cecha tej zupy
  • Olympus Mons is the tallest mountain in the Solar System. (Olympus Mons jest najwyższą górą w Układzie Słonecznym.) – cecha wulkanu Olympus Mons

 

Gdy mówimy o zjawiskach ogólnie uznawanych za prawdziwe, o prawach natury, itd. 

  • Water boils in 100°C. (Woda wrze w 100°C.) 
  • Earth goes around the Sun. (Ziemia krąży wokół Słońca.) 

 

Inne czasowniki, które zachowują się podobnie do ‘to be’.

Jest jeszcze kilka czasowników, które w czasie teraźniejszym zachowują się nieco podobnie do ‘to be’, tzn. tworzą pytania poprzez inwersję, nie potrzebują operatora do tworzenia zdań przeczących i pytających, ‘not’ można dołączyć bezpośrednio do czasownika. W dodatku nie w trzeciej osobie liczby pojedynczej nie mają końcówki ‘-s’. Do takich czasowników należą, np. ‘can’, ‘must’, ‘could’, ‘may’, ‘might’, ‘should’, itd. 

  • She can drive very well. 
  • Can she drive very well? 
  • She can’t drive very well.

 

<< Powrót do czasów teraźniejszych 

 

Masz pytania? Zostaw swój kontakt, oddzwonimy.