ZAPISZ SIĘ NA KURS! ZADZWOŃ (22) 125 51 04

Następstwo czasów w mowie zależnej

Mowa zależna (ang. reported speech lub indirect speech) to jedno z tych zagadnień gramatycznych w języku angielskim, które budzi lęk w osobach przystępujących do egzaminów i sprawia trudności w naturalnym użyciu. Problemy spowodowane są przede wszystkim niedostateczną znajomością czasów angielskich, niezbędną do stosowania mowy zależnej w praktyce. Jeśli nie jesteś pewien, czy potrafisz ich używać, zachęcamy do przeczytania naszych artykułów na temat poszczególnych czasów.

W tym artykule znajdziesz niezbędne informacje o następstwie czasów w mowie zależnej oraz innych koniecznych zmianach, które muszą zajść w zdaniu. 

 

Przykłady następstwa czasów

Kiedy powtarzamy po angielsku czyjąś wypowiedź z przeszłości, zdanie podrzędne (czyli to, w którym zawieramy treść tejże wypowiedzi) należy cofnąć o jeden czas w stosunku do tego użytego oryginalnie. 

Poniżej podajemy zasady zmiany czasów w mowie zależnej w języku angielskim wraz z przykładami.

 

Present Simple → Past Simple

“I always order pizza at weekends”, said Tina. - “Zawsze zamawiam pizzę w weekendy”, powiedziała Tina.

Tina said (that) she always ordered pizza at weekends. - Tina powiedziała, że zawsze zamawiała pizzę w weekendy. 

 

Present Continuous → Past Continuous

“The teacher is marking the tests”, said Paul. - “Nauczyciel ocenia klasówki”, powiedział Paul.

Paul said (that) the teacher was marking the tests. - Paul powiedział, że nauczyciel oceniał klasówki. 

 

Present Perfect → Past Perfect

“John has repaired the clock”, said Daisy. - “John naprawił zegar”, powiedziała Daisy.

Daisy said (that) John had repaired the clock. - Daisy powiedziała, że John naprawił zegar.

 

Present Perfect Continuous → Past Perfect Continuous

“We have been waiting for two hours!”, complained the customer. - “Czekamy od dwóch godzin!”, poskarżył się klient. 

The customer complained (that) they had been waiting for two hours. - Klient poskarżył się, że czekali od dwóch godzin.

 

Past Simple → Past Perfect

“I need your help”, Gina told me. - “Potrzebowałam Twojej pomocy”, powiedziała do mnie Tina.

Tina told me (that) she had needed my help. - Gina powiedziała mi, że potrzebowała mojej pomocy.

 

Past Continuous → Past Perfect Continuous 

“We were sleeping”, explained Tom. - “Spaliśmy”, wyjaśnił Tom.

Tom explained (that) they had been sleeping. - Tom wyjaśnił, że spali. 

 

Future Simple → would + bezokolicznik (Future in the Past)

“My friends will come”, promised Betty. - “Moi przyjaciele przyjdą”, obiecała Betty.

Betty promised (that) her friends would come. - Betty obiecała, że jej przyjaciele przyjdą. 

 

Future Continuous → would be + ing (Future in the Past Continuous)

“They will be waiting for you”, warned us the man. - “Oni będą na Was czekali”, ostrzegł nas mężczyzna.

The man warned us (that) they would be waiting for us. - Mężczyzna ostrzegł nas, że oni będą na nas czekali. 

 

Future Perfect → would have + III forma (Future Perfect in the Past)

“I will have finished the report by four”, promised Tom. - “Skończę ten raport przed czwartą”, obiecał Tom.

Tom promised (that) he would have finished the report by four. - Tom obiecał, że skończy ten raport przed czwartą. 

 

Future Perfect Continuous → would have been + ing (Future Perfect in the Past Continuous)

“Mary will have been studying for four hours soon”, remarked Bob. - “Wkrótce miną cztery godziny jak Mary się uczy”, zauważył Bob.

Bob remarked (that) Mary would have been studying for four hours soon. - Bob zauważył, że wkrótce miną cztery godziny jak Mary się uczy. 

 

First Conditional  → Second Conditional

“If it rains, we will stay at home”, said Rita. - “Jeśli będzie padać, zostaniemy w domu”, powiedział Rita.

Rita said (that) if it would rain, they would stay at home. - Rita powiedziała, że jeśli będzie padało, zostaną w domu. 

UWAGA! Pamiętaj, że czasy Past Perfect, Past Perfect Continuous oraz zdania warunkowe II i III typu nie ulegają zmianie w mowie zależnej.

 

Czasowniki modalne

Mowa zależna z czasownikami modalnymi to trochę bardziej skomplikowane zagadnienie. Część z nich ulega zmianie, a część nie. Pamiętaj, że czasownik występujący po czasowniku modalnym, zmianie nie ulega nigdy

Oto lista czasowników modalnych, które należy zmienić w mowie zależnej oraz przykłady użycia.

 

can → could/would be able to

Jeśli can użyte jest dla wyrażenia teraźniejszości, w mowie zależnej zmienia się w could:

“I can sing”, said the girl. - “Potrafię śpiewać”, powiedziała dziewczynka.

The girls said (that) she could sing. - Dziewczynka powiedziała, że potrafi śpiewać. 

 

Jeśli can użyte jest dla wyrażenia przyszłości, w mowie zależnej zmienia się w would be able to:

“I can come tomorrow”, said Alice. - “Mogę przyjść jutro”, powiedziała Alice.

Alice said (that) she would be able to come the next day. - Alice powiedziała, że mogła przyjść następnego dnia.

 

may → might/could

Jeśli may użyte jest dla wyrażenia przypuszczenia, w mowie zależnej zmienia się w might:

“They may be at home”, whispered one of the burglars. - “Oni mogą być w domu”, wyszeptał jeden z włamywaczy.

One of the burglars whispered (that) they might be at home. - Jeden z włamywaczy wyszeptał, że oni mogli być w domu. 

 

Jeśli may użyte jest dla wyrażenia pozwolenia, w mowie zależnej zmienia się w could:

“No, you may not go camping with your boyfriend!”, answered my mother. - “Nie, nie możesz jechać na kemping ze swoim chłopakiem”, odpowiedziała moja mama.

My mother answered (that) I could not go camping with my boyfriend. - Moja mam odpowiedziała, że nie mogę jechać na kemping ze swoim chłopakiem. 

 

must/have to → had to

“I must find my ring!”, insisted Ann. - “Muszę znaleźć mój pierścionek”, nalegała Ann.

Ann insisted (that) she had to find her ring. - Ann nalegała, że musi znaleźć swój pierścionek.

 

“You have to buy the ticket, Sir”, informed me the bus driver. - “Musi Pan kupić bilet”, poinformował mnie kierowca autobusu.

The bus driver informed me, that I had to buy a ticket. - Kierowca autobusu poinformował mnie, że muszę kupić bilet. 

 

shall → should/would

Jeśli shall użyte jest dla wyrażenia propozycji lub oferty, w mowie zależnej zmienia się w should:

“Shall I help you with these bags?”, offered Mark. - “Czy pomóc Ci z tymi torbami?”, zaproponował Mark.

Mark asked if he should help me with those bags. - Mark zapytał, czy pomóc mi z tymi torbami.

 

O tym, jak tworzyć pytania w mowie zależnej, przeczytasz w osobnym artykule na naszej stronie.

Jeśli shall użyte jest dla wyrażenia domysłu lub w odniesieniu do przyszłości, w mowie zależnej zmienia się w would:

“We shall help you”, declared Will. - “Pomożemy Ci”, zadeklarował Will.

Will declared (that) they would help me. - Will zadeklarował, że mi mi pomogą. 

 

Czasowniki i wyrażenia: might, should, ought to, would, could, mustn’t, needn't,  had better, used to nie ulegają zmianie w mowie zależnej. Popatrz na poniższe przykłady:

“We should go now”, said Peter. - “Powinniśmy już iść”, powiedział Peter.

Peter said (that) they should go then. - Peter powiedział, że powinni już iść. 

“That might solve the problem”, admitted Paul. - “To mogłoby rozwiązać problem”, przyznał Paul.

Paul admitted (that) that might solve the problem. - Paul przyznał, że to mogłoby rozwiązać problem. 

“He wouldn’t come anyway”, said Liz. - “On i tak by nie przyszedł”, powiedziała Liz.

Liz said (that) he wouldn’t come anyway. - Liz powiedziała, że on i tak by nie przyszedł. 

“We ought to visit Grandpa”, said Mum. - “Powinniśmy odwiedzić dziadka”, powiedziała mama.

Mum said (that) we ought to visit Grandpa. - Mama powiedziała, że powinniśmy odwiedzić dziadka.

 

Zmiany zaimków oraz określeń czasu i miejsca w mowie zależnej.

Zmiany w mowie zależnej nie dotyczą jedynie czasów. Aby zdanie było logiczne i poprawne należy zmienić także:

  • zaimki

Tutaj musisz kierować się logiką. Najczęściej zmiana dotyczy:

I - na he lub she

you - na I lub we

we - na they

 

Pamiętaj, że zmiany dotyczą także zaimków i przymiotników dzierżawczych oraz dopełnienieniowych:

me - na him lub her

you - na me lub us

us - na them

my - na his lub her

your - na my lub our

our - na their

 

Oto przykład:

“I love my dog. We play everyday”, said Elsa.  - “Kocham swojego psa. Bawimy się codziennie”, powiedziała Elsa.

Elsa said (that) she loved her dog. She added (that) they played everyday. - Elsa powiedziała, że kocha swojego psa. Dodała, że oni bawią się codziennie.

 

  • określniki czasu, miejsca i inne 

here → there

this → the/that

these → the/those

ago → before

tomorrow → the next day, the following day

yesterday → the day before, the previous day

today → that day

tonight → that night

now → then

last (month) → the (month) before

next → the following

 

Brak następstwa czasów

W przypadku, gdy informacja zawarta w raportowanym zdaniu jest wciąż aktualna, zasada następstwa czasu nie obowiązuje. Podobnie, jeśli czas i miejsce są te same, nie zmieniamy określników i zaimków. W takim przypadku czasownik wprowadzający mowę zależną (ang. reporting verb) użyty jest często w czasie teraźniejszym (choć nie zawsze). Ma to miejsce najczęściej wtedy, gdy mówimy o czymś, co zostało powiedziane niedługo wcześniej lub rzeczach aktualnych, lub zawsze prawdziwych. Spójrz na poniższe przykłady.

“The sun rises in the east”, said the teacher. - “Słońce wschodzi na wschodzie”, powiedział nauczyciel.

The teacher said (that) the sun rises in the east. - Nauczyciel powiedział, że słońce wschodzi na wschodzie.

 

W tym przypadku informacja dotycząca słońca jest niezmienna, zawsze prawdziwa, więc nie należy zmieniać czasu na przeszły.

Mark: “I am hungry.” - Mark: “Jestem głodny”.

Ben: “Pardon me?” - Ben: “Słucham?”

Alice: “Mark says (that) he is hungry.  - Alice: “Mark mówi, że jest głodny”. 

 

W tym przypadku informacja powtarzana jest niedługo po zdaniu w mowie bezpośredniej, sytuacja jest aktualna, czasownik wprowadzający użyty został w czasie teraźniejszym (says). 

 

Jeśli szukasz informacji o tym, jak tworzyć pytania, polecenia i prośby w mowie zależnej, koniecznie przeczytaj artykuły na ten temat na naszej stronie! Zachęcamy również do zapoznania się z materiałami dotyczącymi innych zagadnień gramatycznych w języku angielskim. Dokładne wyjaśnienia i czytelne przykłady pozwolą Ci poszerzyć i usystematyzować swoją wiedzę!

 

<< Mowa zależna w języku angielskim

 

 

Masz pytania? Zostaw swój kontakt, oddzwonimy.