Święta w Wielkiej Brytanii. Tradycje i zwyczaje bożonarodzeniowe
06.12.2022
Jak wyglądają Święta Bożego Narodzenia w Wielkiej Brytanii? Choinka, prezenty i rodzinne spotkania mogą wydawać się znajome, ale wiele brytyjskich zwyczajów różni się od polskich tradycji. Christmas crackers, indyk, Christmas pudding, pantomimy i Boxing Day to tylko niektóre z nich. Poznaj najważniejsze tradycje bożonarodzeniowe w Wielkiej Brytanii oraz przydatne angielskie słownictwo związane ze Świętami.
Święta Bożego Narodzenia w Wielkiej Brytanii
Boże Narodzenie jest jednym z najważniejszych okresów świątecznych w Wielkiej Brytanii. Domy i ulice zdobią choinki oraz świąteczne lampki, ludzie wysyłają kartki z życzeniami, spotykają się z rodziną i przygotowują tradycyjny świąteczny posiłek.
Nie wszystkie zwyczaje wyglądają jednak tak samo jak w Polsce. Jedną z najważniejszych różnic jest znaczenie poszczególnych dni.
W Polsce główne rodzinne spotkanie odbywa się zazwyczaj 24 grudnia podczas Wigilii. W Wielkiej Brytanii najważniejszym dniem rodzinnego świętowania jest zwykle Christmas Day, czyli 25 grudnia.
Christmas Day – pierwszy dzień Bożego Narodzenia
Boxing Day – 26 grudnia
Christmas cracker – świąteczny cracker
Christmas stocking – świąteczna skarpeta na prezenty
Father Christmas – Święty Mikołaj
Christmas pudding – tradycyjny świąteczny pudding
mince pie – świąteczna babeczka z nadzieniem
Christmas carol – kolęda
pantomime – świąteczne przedstawienie teatralne
Christmas Eve. Jak wygląda Wigilia w Wielkiej Brytanii?
Christmas Eve przypada 24 grudnia, ale w Wielkiej Brytanii zazwyczaj nie odgrywa takiej roli jak polska Wigilia.
Nie ma brytyjskiego odpowiednika tradycyjnej polskiej wieczerzy wigilijnej z dzieleniem się opłatkiem i charakterystycznym zestawem potraw.
Christmas Eve może być natomiast czasem ostatnich przygotowań, spotkań, świątecznych wydarzeń, nabożeństw oraz przygotowywania domu na następny dzień.
Dzieci mogą także przygotować Christmas stockings, czyli specjalne skarpety na drobne prezenty od Father Christmas lub Santa Claus.
Christmas Day. Najważniejszy dzień brytyjskich Świąt
Christmas Day przypada 25 grudnia i to właśnie tego dnia wiele rodzin spotyka się przy świątecznym stole, otwiera prezenty i spędza wspólnie czas.
Tradycje różnią się oczywiście między rodzinami, ale Christmas Day może obejmować:
- otwieranie prezentów,
- rodzinny świąteczny posiłek,
- Christmas crackers,
- oglądanie telewizji i świątecznych programów,
- gry i wspólne spędzanie czasu,
- udział w nabożeństwie.
Christmas crackers. Co to jest?
Jednym z najbardziej charakterystycznych brytyjskich zwyczajów są Christmas crackers.
Wyglądają jak duże papierowe cukierki. Dwie osoby chwytają cracker za przeciwne końce i ciągną. Przy rozerwaniu słychać charakterystyczny trzask.
W środku zwykle można znaleźć drobny upominek, papierową koronę oraz żart lub zagadkę.
Papierowe korony często zakłada się podczas świątecznego posiłku, dlatego na zdjęciach z brytyjskiego Christmas dinner można zobaczyć całe rodziny siedzące przy stole w kolorowych koronach.
Prezenty świąteczne w Wielkiej Brytanii
W brytyjskiej tradycji dzieci kojarzą świąteczne prezenty przede wszystkim z Father Christmas lub Santa Claus.
Drobniejsze upominki mogą trafiać do Christmas stockings, natomiast większe prezenty często znajdują się pod choinką.
Przydatne słownictwo:
- Christmas present – prezent świąteczny,
- Christmas stocking – świąteczna skarpeta na prezenty,
- wrapping paper – papier do pakowania,
- ribbon – wstążka,
- to wrap a present – pakować prezent,
- to open presents – otwierać prezenty.
Co Brytyjczycy jedzą na Boże Narodzenie?
Tradycyjny brytyjski Christmas dinner znacznie różni się od polskiej kolacji wigilijnej.
Na świątecznym stole mogą pojawić się:
- roast turkey – pieczony indyk,
- stuffing – farsz,
- roast potatoes – pieczone ziemniaki,
- Brussels sprouts – brukselka,
- pigs in blankets – małe kiełbaski owinięte boczkiem,
- gravy – sos pieczeniowy,
- cranberry sauce – sos żurawinowy.
Christmas pudding
Jednym z najbardziej charakterystycznych brytyjskich deserów jest Christmas pudding. To bogaty deser zawierający między innymi suszone owoce i przyprawy. W tradycyjnych recepturach może pojawiać się również alkohol.
Nie należy tłumaczyć nazwy dosłownie jako „budyń”. Brytyjskie słowo pudding ma szersze znaczenie niż polskie słowo „budyń”.
Mince pies
Mince pies to małe świąteczne wypieki wypełnione słodkim nadzieniem określanym jako mincemeat, przygotowywanym obecnie przede wszystkim z suszonych owoców, przypraw i innych dodatków.
Mimo nazwy współczesne mince pies zazwyczaj nie zawierają mięsa.
King's Christmas Broadcast
Jedną z najbardziej rozpoznawalnych brytyjskich tradycji jest świąteczne przemówienie monarchy, czyli Christmas Broadcast.
Pierwsze takie radiowe przemówienie wygłosił król Jerzy V w 1932 roku. W 1957 roku świąteczne orędzie zostało po raz pierwszy pokazane w telewizji.
Obecnie tradycję kontynuuje król Karol III.
Pantomima. Brytyjska świąteczna tradycja teatralna
Okres świąteczny w Wielkiej Brytanii kojarzy się również z pantomime, często nazywaną po prostu panto.
Nie chodzi tutaj o pantomimę w polskim rozumieniu, czyli przedstawienie bez słów. Brytyjskie panto to głośne, kolorowe i humorystyczne widowisko teatralne, często oparte na znanych baśniach.
Charakterystyczne są żarty, muzyka, udział publiczności i celowo przesadzona gra aktorska. Przedstawienia odbywają się przede wszystkim w okresie zimowym i świątecznym.
Kartki świąteczne w Wielkiej Brytanii
Wysyłanie kartek bożonarodzeniowych ma w Wielkiej Brytanii długą historię. Pierwsza komercyjna kartka świąteczna została zamówiona w Londynie w XIX wieku.
Dziś życzenia mogą być wysyłane zarówno w tradycyjnej formie, jak i elektronicznie.
Jeżeli chcesz przygotować własną wiadomość, zobacz życzenia świąteczne po angielsku z gotowymi przykładami.
Boxing Day. Co Brytyjczycy robią 26 grudnia?
Boxing Day przypada 26 grudnia i jest dniem wolnym od pracy w Wielkiej Brytanii.
Współcześnie dzień ten kojarzy się między innymi z odpoczynkiem po Christmas Day, spotkaniami, sportem oraz zakupami.
Pochodzenie nazwy Boxing Day nie jest całkowicie jednoznaczne. Wiąże się ją historycznie między innymi z tradycją przekazywania świątecznych pudełek, pieniędzy lub podarunków pracownikom i osobom potrzebującym.
Christmas parties
Grudzień to również czas Christmas parties. Świąteczne spotkania organizują firmy, grupy znajomych i różnego rodzaju organizacje.
W kontekście zawodowym możesz spotkać określenia:
- office Christmas party – firmowe spotkanie świąteczne,
- Christmas dinner – świąteczny obiad lub kolacja,
- Secret Santa – zabawa polegająca na losowaniu osoby, której przygotowuje się prezent.
Święta w Wielkiej Brytanii i Polsce. Najważniejsze różnice
Choć wiele świątecznych symboli jest wspólnych, sposób obchodzenia Bożego Narodzenia może wyglądać inaczej.
| Polska | Wielka Brytania |
|---|---|
| Główne rodzinne spotkanie często 24 grudnia | Główne rodzinne świętowanie zwykle 25 grudnia |
| Kolacja wigilijna | Christmas dinner |
| Dzielenie się opłatkiem w wielu rodzinach | Christmas crackers przy świątecznym stole |
| Karp, barszcz, pierogi i inne potrawy wigilijne | Indyk, pieczone ziemniaki, warzywa i pigs in blankets |
| 26 grudnia to drugi dzień Świąt | 26 grudnia to Boxing Day |
Świąteczne zwroty po angielsku
Przy okazji brytyjskich tradycji warto zapamiętać kilka prostych zwrotów:
- Merry Christmas! – Wesołych Świąt!
- Have a wonderful Christmas! – Wspaniałych Świąt!
- What are you doing for Christmas? – Co robisz w Święta?
- We're spending Christmas with our family. – Spędzamy Święta z rodziną.
- We're having Christmas dinner together. – Jemy razem świąteczny obiad.
- Have you bought all your Christmas presents? – Czy kupiłeś już wszystkie prezenty świąteczne?
Święta w Wielkiej Brytanii. Co warto zapamiętać?
Brytyjskie Boże Narodzenie łączy rodzinne spotkania z tradycjami charakterystycznymi dla Wielkiej Brytanii. Christmas Day, Christmas crackers, Christmas dinner, pantomimy, świąteczne przemówienie monarchy i Boxing Day to elementy, które szczególnie wyróżniają brytyjski okres świąteczny.
Poznawanie takich zwyczajów pomaga też lepiej rozumieć język. Słowa takie jak cracker, stocking, panto czy Boxing Day są znacznie łatwiejsze do zapamiętania, kiedy znamy ich kulturowy kontekst.