Jakie są święta państwowe w Wielkiej Brytanii i kiedy Brytyjczycy mają wolne? W UK funkcjonuje pojęcie bank holiday, ale kalendarz dni wolnych nie jest identyczny w całym kraju. Anglia i Walia, Szkocja oraz Irlandia Północna mają częściowo różne święta. Poznaj najważniejsze bank holidays w Wielkiej Brytanii i przydatne angielskie słownictwo związane z dniami wolnymi.
Bank holiday to określenie oficjalnego święta lub dnia wolnego w Wielkiej Brytanii. Nazwa wywodzi się z historii brytyjskiego systemu bankowego i jest do dziś powszechnie używana.
Współczesne zasady dotyczące bank holidays wynikają między innymi z Banking and Financial Dealings Act 1971. Możliwe jest również ustanawianie dodatkowych dni wolnych z okazji szczególnych wydarzeń.
Warto pamiętać, że Wielka Brytania nie ma jednego identycznego kalendarza bank holidays dla całego kraju. Listy różnią się w zależności od tego, czy mówimy o:
Nie zawsze. Sam fakt, że dany dzień jest bank holiday, nie oznacza automatycznie, że każdy pracownik w Wielkiej Brytanii musi otrzymać dodatkowy płatny dzień wolny.
To, czy pracownik ma wolne w bank holiday, zależy między innymi od warunków zatrudnienia. Bank holidays mogą być również wliczane do przysługującego pracownikowi urlopu wypoczynkowego.
Dlatego sklepy, restauracje, hotele, transport czy inne usługi mogą działać także podczas bank holiday, choć godziny otwarcia i rozkłady jazdy mogą się wtedy różnić.
Jeżeli bank holiday przypada w weekend, może zostać wyznaczony substitute day, czyli zastępczy dzień wolny przypadający w dzień roboczy.
Dlatego konkretne daty niektórych dni wolnych warto każdego roku sprawdzać w oficjalnym kalendarzu.
Anglia i Walia mają wspólny podstawowy kalendarz bank holidays. Znajdują się w nim zarówno święta o stałej dacie, jak i dni ruchome.
New Year's Day, czyli Nowy Rok, przypada 1 stycznia. Jeśli data wymaga wyznaczenia dnia zastępczego, w oficjalnym kalendarzu pojawia się substitute day.
Przydatne zwroty:
Good Friday to Wielki Piątek. Jest świętem ruchomym, dlatego jego data zmienia się w zależności od terminu Wielkanocy.
Nie należy tłumaczyć nazwy dosłownie jako „Dobry Piątek”. Polski odpowiednik to właśnie Wielki Piątek.
Easter Monday to Poniedziałek Wielkanocny. Jest bank holiday w Anglii, Walii i Irlandii Północnej, ale nie znajduje się na ogólnokrajowej liście bank holidays dla Szkocji.
Z Wielkanocą związane są między innymi takie wyrażenia jak:
Early May bank holiday przypada zwykle w pierwszy poniedziałek maja.
To jeden z dni, które sprzyjają tworzeniu długiego weekendu. W języku angielskim powiemy:
We're going away for the bank holiday weekend.
Wyjeżdżamy na długi weekend.
Spring bank holiday przypada zwykle pod koniec maja. Możesz również spotkać określenie Late May bank holiday.
Jest to kolejna okazja do przedłużonego weekendu przed rozpoczęciem lata.
Summer bank holiday w Anglii i Walii przypada zwykle w ostatni poniedziałek sierpnia.
W Szkocji termin letniego bank holiday jest inny, dlatego przy planowaniu podróży lub pracy warto sprawdzić kalendarz odpowiedni dla konkretnej części UK.
Christmas Day, czyli pierwszy dzień Bożego Narodzenia, przypada 25 grudnia.
To jeden z najważniejszych dni świątecznych w Wielkiej Brytanii. W wielu rodzinach właśnie wtedy odbywa się główny świąteczny posiłek i otwierane są prezenty.
Więcej o zwyczajach związanych z tym okresem przeczytasz w artykule Święta w Wielkiej Brytanii. Tradycje i zwyczaje bożonarodzeniowe.
Boxing Day przypada 26 grudnia, czyli dzień po Christmas Day.
Współcześnie kojarzy się między innymi z odpoczynkiem, spotkaniami, wydarzeniami sportowymi i zakupami. Pochodzenie nazwy nie jest całkowicie jednoznaczne. Łączy się ją historycznie między innymi ze zwyczajem przekazywania świątecznych pudełek, pieniędzy lub upominków.
Szkocja ma częściowo inny kalendarz bank holidays niż Anglia i Walia. Dlatego nie należy traktować brytyjskich dni wolnych jako jednej identycznej listy obowiązującej w całym UK.
W szkockim kalendarzu znajdują się między innymi dodatkowe dni związane z lokalnymi tradycjami.
2nd January jest bank holiday w Szkocji. Wiąże się to z dużym znaczeniem obchodów Nowego Roku w szkockiej kulturze.
Hogmanay to szkockie określenie obchodów ostatniego dnia roku i związanych z nim tradycji noworocznych.
Sam 31 grudnia nie jest przez to automatycznie dodatkowym bank holiday, ale Hogmanay pozostaje jednym z najbardziej charakterystycznych elementów szkockiej kultury.
Szkocki Summer bank holiday przypada w innym terminie niż odpowiedni dzień w Anglii i Walii. To kolejny przykład pokazujący, dlaczego przy sprawdzaniu bank holidays należy zwracać uwagę na konkretną część Wielkiej Brytanii.
St Andrew's Day, czyli Dzień Świętego Andrzeja, przypada 30 listopada. Święty Andrzej jest patronem Szkocji.
Z obchodami szkockiej kultury mogą być związane tradycyjna muzyka, taniec oraz spotkania określane jako ceilidh.
Irlandia Północna również ma własne bank holidays, których nie ma w kalendarzu Anglii i Walii.
Ważne: Irlandia Północna jest częścią Zjednoczonego Królestwa, natomiast Republika Irlandii jest odrębnym państwem. Nie należy więc używać tych nazw zamiennie.
St Patrick's Day, czyli Dzień Świętego Patryka, przypada 17 marca i jest bank holiday w Irlandii Północnej.
Święty Patryk jest patronem Irlandii, a z obchodami jego dnia kojarzą się między innymi kolor zielony, koniczyna oraz parady i wydarzenia kulturalne.
Przydatne słownictwo:
Irlandia Północna ma również bank holiday związany z rocznicą Battle of the Boyne. W oficjalnym kalendarzu można spotkać nazwę Battle of the Boyne (Orangemen's Day).
Dzień ten przypada w lipcu. Jeśli jego data wymaga wyznaczenia dnia zastępczego, należy kierować się oficjalnym kalendarzem bank holidays.
Zjednoczone Królestwo składa się z czterech części:
Część świąt jest wspólna, ale ze względu na różnice historyczne, prawne i kulturowe kalendarze bank holidays nie są identyczne.
| Bank holiday | Anglia i Walia | Szkocja | Irlandia Północna |
|---|---|---|---|
| New Year's Day | ✓ | ✓ | ✓ |
| 2nd January | – | ✓ | – |
| St Patrick's Day | – | – | ✓ |
| Good Friday | ✓ | ✓ | ✓ |
| Easter Monday | ✓ | – | ✓ |
| Battle of the Boyne | – | – | ✓ |
| St Andrew's Day | – | ✓ | – |
| Christmas Day | ✓ | ✓ | ✓ |
| Boxing Day | ✓ | ✓ | ✓ |
Uwaga: tabela pokazuje wybrane różnice między kalendarzami. Konkretne daty oraz dni zastępcze mogą zmieniać się w kolejnych latach.
Te określenia są do siebie podobne, ale nie zawsze znaczą dokładnie to samo.
To oficjalne określenie używane w Wielkiej Brytanii w odniesieniu do dni znajdujących się w kalendarzu bank holidays.
Monday is a bank holiday.
Poniedziałek jest dniem wolnym.
Public holiday jest szerszym określeniem święta lub oficjalnego dnia wolnego. Termin ten jest używany również w wielu innych krajach anglojęzycznych.
Day off oznacza po prostu dzień, w którym dana osoba nie pracuje lub nie ma zajęć. Nie musi mieć żadnego związku ze świętem państwowym.
I'm taking Friday off.
Biorę wolne w piątek.
Nie. Halloween obchodzone 31 października nie jest bank holiday w Wielkiej Brytanii.
Popularne zwyczaje, takie jak trick or treating, przebieranie się czy dekorowanie domów, nie oznaczają, że jest to oficjalny dzień wolny.
Nie. Bonfire Night, znane również jako Guy Fawkes Night, obchodzone 5 listopada nie jest bank holiday.
Z tym dniem kojarzą się pokazy fajerwerków i ogniska, ale dla większości osób jest to zwykły dzień pracy.
Christmas Eve, czyli 24 grudnia, nie znajduje się w standardowym kalendarzu bank holidays w Wielkiej Brytanii.
Oficjalnymi bank holidays w okresie Bożego Narodzenia są natomiast Christmas Day i Boxing Day, z uwzględnieniem zasad dotyczących dni zastępczych.
Jeśli interesuje Cię również świąteczne słownictwo, zobacz Boże Narodzenie po angielsku. Słówka, zwroty i tradycje.
A jeśli chcesz przygotować wiadomość dla rodziny, znajomych lub klientów, sprawdź życzenia świąteczne po angielsku z gotowymi przykładami.
Najważniejsze jest to, że bank holidays nie są identyczne w całej Wielkiej Brytanii. Anglia i Walia mają wspólny podstawowy kalendarz, natomiast Szkocja oraz Irlandia Północna mają również własne dni wolne.
Jeśli planujesz podróż, pracę lub załatwianie spraw w UK, warto sprawdzić nie tylko datę, ale również to, której części Wielkiej Brytanii dotyczy dany bank holiday.
Z językowego punktu widzenia warto natomiast zapamiętać trzy określenia: bank holiday, public holiday oraz day off. Spotkasz je zarówno w codziennych rozmowach, jak i w komunikatach dotyczących pracy, transportu czy godzin otwarcia.