Nauka angielskiego - blog o języku angielskim od Speak Up

Język angielski - kolokacje -czym są, przykłady kolokacji w angielskim

Autor: DS | 2021-03-25 10:50:36

Czy zauważyłeś kiedyś, że pewne słowa brzmią bardziej naturalnie w konkretnych zestawieniach? Po polsku mówimy np. “umyć zęby” lub “wyszorować zęby”, ale nie “wyczyścić zęby”. “Robimy obiad”, ale go nie “tworzymy”, a wiatr “wieje”, a nie “dmucha”. Te naturalnie brzmiące połączenia to kolokacje, które występują także w języku angielskim. Dlaczego trzeba je znać? Jakie są najważniejsze angielskie kolokacje? Tego dowiesz się z naszego artykułu. 

Czym są kolokacje?

Zgodnie z definicją słownika PWN: Kolokacje to “często spotykane połączenie wyrazów, którego znaczenie wynika ze znaczenia jego składników”. Dużą rolę odgrywa tutaj tzw. łączliwość, czyli tendencja danych słów do łączenia się ze sobą w związki frazeologiczne. Co istotne, znaczenie kolokacji wynika ze znaczeń poszczególnych słów, które je tworzą, co odróżnia ją od idiomu (o tych ostatnich możesz przeczytać więcej w naszym artykule “Idiomy w języku angielskim”) i jest dosłowne (w przeciwieństwie do metafory). 

Przykłady kolokacji w języku polskim

Abyś lepiej zrozumiał, czym są i jak działają kolokacje, przyjrzyjmy się kilku dodatkowym przykładom takich związków wyrazowych w języku polskim. Jeśli się nad tym zastanowisz, dojdziesz do wniosku, że używasz ich codziennie, nie analizując, dlaczego właśnie takie połączenie brzmi najbardziej naturalnie. Jeśli jednak ktoś zmienia jeden z elementów kolokacji, natychmiast to wychwytujesz i czujesz, że taka wypowiedź brzmi sztucznie lub nawet dziwnie. 

Oto kilka przykładów kolokacji w języku polskim:

spełniać marzenie, spełniać życzenie, spełniać obowiązek, spełniać warunki, noga od stołu, okrągły stół, stół konferencyjny, zasiadać do stołu, darzyć uczuciem, całkiem dobrze, dostać pracę, dobry początek, ciężka praca.

Dlaczego warto znać kolokacje w języku angielskim

Dlaczego warto znać kolokacje angielskie? Odpowiedź na to pytanie jest całkiem prosta: kiedy uczysz się języka obcego, Twoim celem jest prawdopodobnie osiągnięcie poziomu, na którym Twoje wypowiedzi brzmią maksymalnie podobnie do tych produkowanych przez native speakerów. Aby to osiągnąć, niezbędne jest swobodne operowanie różnymi środkami językowymi, w tym właśnie kolokacjami.

Trzeba też pamiętać, że na niemal każdym egzaminie z języka angielskiego: od egzaminu ósmoklasisty, przez maturę po egzaminy Cambridge, trzeba wykazać się znajomością angielskich kolokacji.

Przykłady najważniejszych kolokacji - słownik kolokacji angielski

Istnieje wiele kategorii kolokacji np.: przymiotnik + rzeczownik, przysłówek + przymiotnik, rzeczownik + rzeczownik, rzeczownik + czasownik, czasownik + przysłówek, czasownik + rzeczownik.

Nie sposób omówić ich wszystkich w jednym artykule, dlatego wybraliśmy dla Was te najważniejsze, które naprawdę warto znać i stworzyliśmy z tego, praktyczny słownik kolokacji angielskich!

 

 

Kolokacje - czasownik z rzeczownikiem

Pora na przykłady konkretnych kolokacji w języku angielskim. Zacznijmy od kategorii czasownik + rzeczownik. 

Z czasownikiem have:

have a bath - brać kąpiel

have a drink - napić się

have a good time - dobrze się bawić

have a haircut - obciąć włosy

have a holiday - mieć urlop

have a problem - mieć problem

have a relationship - być w związku

have a rest - odpoczywać

have lunch - zjeść lunch

have sympathy - mieć współczucie / współczuć

Z czasownikiem do:

do business - robić interesy

do nothing - nic nie robić

do someone a favour - wyświadczyć komuś przysługę

do the cooking - gotować

do the housework - wykonywać prace / obowiązki domowe

do the shopping - robić zakupy

do the washing up - zmywać naczynia

do your best - robić najlepiej, jak się potrafi

do your hair - uczesać włosy

do your homework - odrabiać pracę domową

Z czasownikiem make

make a difference - robić różnicę

make a mess - robić bałagan

make a mistake - robić błąd

make a noise - robić hałas

make an effort - zrobić wysiłek

make furniture - robić meble

make money - robić pieniądze

make progress - robić postępy

make room - robić miejsce

make trouble - sprawiać kłopoty

Z czasownikiem take:

take a break - robić sobie przerwę

take a chance - skorzystać z okazji

take a look - spojrzeć

take a rest - odpoczywać

take a seat - usiąść

take a taxi - wziąć taksówkę

take an exam - podchodzić do egzaminu

take notes - robić notatki

take someone's place - zająć czyjeś miejsce

take someone's temperature - zmierzyć komuś temperaturę

Z czasownikiem break:

break a habit - przełamać nawyk

break a leg - złamać nogę

break a promise - złamać obietnicę

break a record - pobić rekord

break a window - wybić okno

break someone's heart - złamać komuś serce

break the ice - przełamać lody

break the law - złamać prawo

break the news to someone - przekazać komuś złe wieści

break the rules - złamać zasady

Z czasownikiem catch:

catch a ball - złapać piłkę

catch a bus - złapać autobus

catch a chill - złapać przeziębienie

catch a cold - złapać przeziębienie

catch a thief - złapać złodzieja

catch fire - zapalić się

catch sight of - zauważyć coś 

catch someone's attention - przyciągnąć czyjąś uwagę

catch someone's eye - wpaść komuś w oko

catch the flu - złapać grypę

Z czasownikiem pay:

pay a fine - zapłacić grzywnę

pay attention - zwracać uwagę

pay by credit card - zapłacić kartą kredytową

pay cash - zapłacić gotówką

pay interest - płacić odsetki

pay someone a compliment - powiedzieć komuś komplement

pay someone a visit - odwiedzić kogoś

pay the bill - zapłacić rachunek

pay the price - zapłacić cenę

pay your respects - okazać komuś wyrazy szacunku

Z czasownikiem save:

save electricity - oszczędzać prąd

save energy - oszczędzać energię

save money - oszczędzać pieniądze

save one's strength - oszczędzać siły

save someone's life - uratować komuś życie

save something to a disk - zapisać coś na dysku

save space - oszczędzać miejsce

save time - oszczędzać czas

save yourself the trouble - oszczędzić sobie kłopotu

Z czasownikiem keep:

keep a diary - pisać pamiętnik

keep a promise - dotrzymać obietnicy

keep a secret - dotrzymać tajemnicy

keep an appointment - przyjść na spotkanie

keep calm - zachować spokój

keep control - zachować kontrolę

keep in touch - utrzymywać kontakt

keep quiet - być cicho

keep the change - zatrzymać resztę (o pieniądzach)

Kolokacje angielski - Czasownik z przyimkiem

Jeśli postanowiłeś bliżej poznać angielski, kolokacje czasownika z przyimkiem to jedna z tych rzeczy, na które musisz zwrócić baczną uwagę.

A

accuse someone of doing something - oskarżać kogoś o zrobienie czegoś

add something to something - dodać coś do czegoś

admire someone for doing something - podziwiać kogoś za robienie czegoś

agree on - zgadzać się (w jakimś temacie)

agree with - zgadzać się z

apologize to someone for doing something - przepraszać kogoś za robienie czegoś

apply for - ubiegać się o

approve of - aprobować coś

argue with someone about - kłócić się z kimś o 

arrive at - przyjechać do (budynku, pomieszczenia, na wydarzenie)

arrive in - przyjechać do (miasta, kraju)

ask someone about - zapytać kogoś o 

ask someone for (something) - poprosić kogoś o (coś)

B

believe in - wierzyć w 

belong to - należeć do

blame someone for doing something - winić kogoś o zrobienie czegoś

borrow something from someone - pożyczyć coś od kogoś

C

care about - dbać o coś/kogoś / przejmować się czymś/kimś

comment on - skomentować coś

compare something to/with something - porównać coś z czymś

complain to someone about something - narzekać do kogoś na coś 

concentrate on doing something - koncentrować się na robieniu czegoś

congratulate someone for/on doing something - pogratulować komuś robienia czegoś

consist of - składać się

consent to doing something - zgadzać się na zrobienie czegoś

contribute to something - przyczynić się do czegoś

count on someone to do something - liczyć na kogoś, że coś zrobi

D

decide on - postanowić o

discuss something with someone - omawiać coś z kimś

distinguish something from something else - odróżnić coś od czegoś jeszcze

dream about/of - śnić/marzyć o

E

escape from - uciec z

explain something to someone - wyjaśnić coś komuś 

F

forgive someone for doing something - wybaczyć komuś zrobienie czegoś

G

get rid of something - pozbyć się czegoś

graduate from - skończyć (szkołę)

H

happen to someone - przydarzyć się komuś

help someone with something - pomóc komuś z czymś

hide something from someone - ukrywać coś przed kimś

I

insist on something - nalegać na coś

introduce someone to someone - przedstawić kogoś komuś

invite someone to - zaprosić kogoś na (wydarzenie)

M

matter to someone - mieć dla kogoś znaczenie

O

object to something - sprzeciwiać się czemuś

P

participate in - brać udział w 

pay price for something - zapłacić cenę za coś

plan on doing something - planować zrobienie czegoś

pray for - modlić się za kogoś/o coś

prefer something to something else - woleć coś od czegoś

prevent someone from doing something - powstrzymać kogoś przed zrobieniem czegoś

prohibit someone from doing something - zabronić komuś robienia czegoś

protect someone from something - chronić kogoś przed czymś

provide someone with something - dostarczać coś komuś

R

recover from - wyzdrowieć (z choroby)

rely on - polegać na

remind someone of something - przypominać komuś coś

rescue someone from something - uratować kogoś przed czymś

respond to something - reagować na coś

S

save someone from something - ocalić kogoś przed czymś

search for something - szukać czegoś

separate something from something - oddzielać coś od czegoś

scold someone for doing something - zganić kogoś za zrobienie czegoś

smile at someone - uśmiechnąć się do kogoś

speak to/with someone about something - rozmawiać z kimś o czymś

stare at - gapić się na

stop someone from doing something - powstrzymać kogoś przed zrobieniem czegoś

subscribe to something - zasubskrybować coś

subtract something from something else - odejmować coś od czegoś

succeed in doing something - odnieść sukces w robieniu czegoś

suffer from - cierpieć na

T

take advantage of something/someone - korzystać/wykorzystywać coś/kogoś

take care of something/someone - dbać o coś/kogoś

talk to/with someone about - rozmawiać z kimś o czymś

thank someone for doing something - podziękować komuś za zrobienie czegoś 

travel to - podróżować do

V

vote for someone - głosować na

vouch for someone - ręczyć za kogoś

W

wait for - czekać na

wish for something - życzyć sobie czegoś

work for - pracować dla

Angielski, kolokacje przysłówka z przymiotnikiem

Na koniec mamy dla Ciebie solidną dawkę angielskich kolokacji typu przysłówek + przymiotnik.

absolutely delighted - absolutnie zachwycony

actively involved - aktywnie zaangażowany

badly injured - poważnie ranny

bitterly cold - strasznie zimno

bitterly disappointed - gorzko rozczarowany

blissfully unaware - błogo nieświadomy

completely different - całkowicie inny

conveniently located - dogodnie usytuowany

deadly serious - śmiertelnie poważny

deeply divided - głęboko podzielony

deeply offended - głęboko urażony

desperately eager - rozpaczliwie chętny

entirely satisfactory - całkowicie usatysfakcjonowany

eternally grateful - wdzięczny na wieki

fiercely competitive - zaciekle konkurencyjny

fully aware - w pełni świadomy

heavily armed - uzbrojony po zęby

highly impressed - pod wielkim wrażeniem

highly unlikely - bardzo nieprawdopodobny

highly unusual - bardzo niezwykły

mildly amused - lekko rozbawiony

painfully shy - boleśnie nieśmiały

patently obvious - ewidentnie oczywisty

perfectly clear - całkowicie jasne

perfectly normal - całkowicie normalny

readily available - łatwo dostępny

reasonably happy - dość szczęśliwy

really amazing - naprawdę niezwykły

reasonably priced -w rozsądnej cenie

ridiculously cheap - śmiesznie tani

scared stiff - zdrętwiały z przerażenia

seriously ill - poważnie chory

strictly forbidden - surowo zabroniony

strongly opposed - stanowczo przeciwny

terribly disappointing - okropnie rozczarowujący

thoroughly spoilt - całkowicie zepsuty (rozpieszczony)

totally unbelievable - całkowicie niewiarygodny

utterly stupid - całkowicie głupi

vaguely familiar - skądś znajomy (nie wiemy, skąd)

widely accepted - szeroko akceptowany

widely available - szeroko dostępny

wildly optimistic - szalenie optymistyczny

Jak sprawdzić, czy dane wyrazy kolokują ze sobą?

Części kolokacji w języku angielskim możesz nauczyć się na pamięć. Co jednak zrobić, kiedy nie jesteś pewien, czy poprawna forma to np. “do progress” czy “make progress”? Jeśli nie masz pod ręką swoich notatek lub podręcznika do nauki, możesz sięgnąć po:

  • słownik - dobre słowniki, zarówno w wersji tradycyjnej jaki i internetowej podają listę możliwych kolokacji z danym słówkiem. Jeśli jednak wciąż masz wątpliwości, pomoże Ci największa baza danych na świecie, czyli:
  • Google - po prostu wpisz obydwie frazy w okienko wyszukiwarki (pamiętaj, że muszą być w cudzysłowiu) i sprawdź, która daje więcej wyników - to właśnie ona jest poprawna. 

Podsumowanie

Nauka kolokacji w angielskim wymaga trochę pracy, ale warto zainwestować czas i wysiłek w to, aby je poznać. Pamiętaj, że najskuteczniejszy sposób zapamiętywania związków wyrazowych to ten, w którym wykorzystujesz kontekst: zamiast uczyć się ich w izolacji, buduj z nimi całe zdania i staraj się jak najczęściej wykorzystywać je w praktyce.